EMLAK SÖZLÜĞÜ
A
Acele kamulaştırma: Normal kamulaştırma sürecinin aşamalarının olmadığı ve bakanlık tarafından acil işlerin söz konusu olduğu halde alınan ve derhal uygulanan ayrık ve istisnai bir yöntemdir.
Aile Yurdu: Bir kimsenin bir evi veya tarıma veya sanayiye elverişli taşınmazları eklentileri ile beraber ailesine tahsis ederek ailesini koruyucu bir tesis (yurt) oluşturmasıdır. Aile yurdu kurulduğu tapu kütüğünün şerhler sütununa yazılır.
Akitli İşlemler: Tapu sicil müdürlüğünde resmi senet düzenlenerek yapılan işlemlerdir. Satış, bağış, taksim, ölünceye kadar bakma akdi, ipotek ve irtifak hakları akitli işlemlere örnek gösterilebilir. Tapu Kanununun 26. Maddesinde mülkiyet ve mülkiyet dışındaki ayni hakların kurulması ve devri için tapu sicil müdürlüğünde resmi senet düzenleneceği belirtilmiştir. Şahsi haklar için resmi senet düzenlenmez.
Arka cephe hattı: Bina cephe hattıyla ortak noktası olmayan cephe hattıdır. Yola baktığı zaman arka yol cephe hattı denir.
Apartman: Birden çok bölümleri (dükkân, daire, büro vs.) ihtiva eden binalardır. Binanın ortak mahalleri; sığınak, çatı arası, otopark, bahçe, müştemilat, kalorifer dairesi, antre, apartman dış kapısı, merdivenler, asansör, hidrofor, ağaç ve çiçekler, havalandırma boşluğu, bahçe duvarları, kapıcı dairesi vb. sayılabilir.
Asma kat: İç yüksekliği en az 5.5 metre olan zemin katta düzenlenen ve ait olduğu bağımsız bölümü tamamlayan ve bu bölümle bağlantılı olan kattır.
Azil: Vekaletnamedeki vekilin ve yetki belgesindeki temsilcinin yetkisinin sona erdirilmesi, azledilmesidir. Azil noterden yapılabileceği gibi tapu sicil müdürlüğüne verilecek bir dilekçe ile de yapılabilir. Azil belgesi tapu sicil müdürlüğüne ulaşınca aziller siciline kaydedilir. Vekaletle yapılan işlemlerde aziller sicilinden mutlaka arama yapılarak vekilin yetkisinin devam edip etmediğine bakılır.
Bitişik nizam (B): İmar planında kat adedi, ön bahçeli veya ön bahçesiz oluşu ve bir veya birden fazla komşu parsellerdeki binalara bitişik olacağı belirtilmiş yapı düzenidir.
DASK: Dask, ülkemizde zorunlu
deprem sigortası olarak bilinmektedir. Zorunlu Deprem Sigortası genel
anlamıyla, belediye sınırları içinde kalan meskenler için depremin meydana
getirdiği maddi zararları karşılamaya yönelik geliştirilmiş bir sigorta
sistemidir.
Devre Tatil: Mülkiyet payına bağlı olmayarak genelde turizm bölgelerinde belli tarihlerde tatil yapmak hakkıdır. Her bir devre ayrı tarihlerde ayrı şehir veya ülkelerde kullanılabilmektedir. Bu hakkın tapu siciliyle ilgisi yoktur, ayni bir hak olmayıp şahsi bir haktır.
Döner Sermaye Ücreti: TKGM. Döner Sermayesi İşletmesi hesabına, tapu işlemlerinden tahsil edilen ve tutarı her yıl başında döner sermaye yönetim kurulunca yeniden belirlenen ücrettir.
Dönüm: Eni ve boyu kırkar arşın olan eski bir yer ölçüsü, yaklaşık 1000 metrekare.
Düzeltme: Tapu kütüğüne yanlış yazılmış bir kaydın belgelerine uygun olarak düzeltilmesi işlemidir.
Düzenleme Ortaklık Payı (D.O.P.) :İmar düzenlenmesine
tabi tutulan yerlerde kamu yararına ayrılacak alan ve tesisler için kullanılmak
üzere düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların, düzenlemeden önceki
yüzölçümlerinden %35’e kadar düşülebilen miktar ve/veya zorunlu hallerde malikin
muvafakatı ile tespit edilen karşılığı bedeldir.
Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi: Eşler sözleşme ile hiçbir mal rejimini seçmemişlerse Medeni Kanun gereği eşler arasında uygulanacak yasal mal rejimidir.
Ekspertiz:
El Birliği Mülkiyet: Birden çok kişinin bir taşınmaz mal üzerinde pay oranları açıkça gösterilmeden malik olmaları demektir. Bkz. İştirak halinde mülkiyet.
Emlak Beyanı: Şahıs, kurum ve kuruşlarca sahibi olduklarını ispatlayarak bulundukları bölgedeki bağlı oldukları belediyelere makbuz karşılığı verilen belgeye denir.
Emlak Beyan Değeri: Emlak Vergisi Kanununa göre genel beyan dönemlerinde taşınmaz maliki veya hissedarları tarafından belediyelere verilen emlak beyannamelerinde belirtilen değerdir. Bu değere kayıtlı değer de denir. Tapu harçlarına esas matrah hesaplanırken, bu değere sonraki her yıl için belirlenen yeniden değerleme oranı uygulanarak bulunacak değerden aşağı olmamak üzere taraflarca müdürlüğe bildirilen değer üzerinden harç hesaplanır.
İfraz: Tapu kütüğünde tek parsel olarak kayıtlı bulunan bir
taşınmaz malın düzenlenen haritalara göre birden çok parçaya ayrılarak
tapu kütüğüne tescil edilmesi işlemidir.
İhtiyati Tedbir: Sonradan doğabilecek bir zararı önlemek amacıyla, itilaf veya alacak konusunda verilecek mahkeme kararının nihai sonucu beklenmeksizin bir gayrimenkulün üzerine koyulan şerh`tir.
İkametgahta İşlem: Tapuda işlem yaptıracak kişinin tapu idaresine gelmesine engel bir durumu bulunması halinde tapu memurlarınca adresine gidilerek talebin karşılanmasıdır.
İlmuhaber: Tapu sicilinde, kadastro sırasında yapılan bazı hataların düzeltilmesi için, istemde bulunanın hak sahibi olduğuna kanaat getirebilmek amacıyla müdürlükçe istenen ve ilgili tarafından temin edilen, fotoğraflı ve köy muhtarlığınca imzalı, mühürlü resmi bir belgedir.
İmar Affı: Ülkemizdeki yoğun nüfus artışının getirdiği konut
ihtiyacına yönelik arsa üretiminin karşılanamaması nedeniyle ortaya çıkan
kaçak ve çarpık yapılaşmayı bir plana bağlayarak kişilerin kullanımındaki
alanların mülkiyetinin belirli sınırlamalarla kullananlara dağıtımına imar
affı denmektedir.
İmar Parseli:
İmar adaları içerisindeki kadastro parsellerinin imar mevzuatı ve imar planı
esaslarına göre düzenlenmiş şeklidir. Kadastro Parseli: Kadastro yapıldığı
zaman kadastro adaları içinde bulunan mülkiyeti tescilli parseldir.
İmar Planı: İmar uygulaması yapılan yerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulamaya esas olacak diğer bilgileri ayrıntılarıyla gösteren üzerine kadastral durumu da işlenmiş plana uygulama imar planı denir.
İmar Uygulaması: Yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların
plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun oluşumunu sağlamak amacıyla bulunduğu
yere göre belediye veya valiliklerce yapılan ve bu yerlerde inşaa edilecek
resmi ve özel bütün yapıları düzenleyen imar planı hazırlama işlemidir.
İpka: Hisseli bir taşınmaz satışlarında satılan hissenin bir bölümünün, satanın uhdesinde (kendi üzerinde) kalmasına ipka denir. Diğer bir ifadeyle “geriye kalan hisse payı” da denilmektedir.
İskan: Belediyelerin yapımı tamamlanan binalara verdiği kullanım ve oturma iznidir. Diğer bir adı da Yapı Kullanım İzin belgesidir. Daha detaylı bilgi burada
Mevzi İmar Planı : Mevcut imar planı sınırları
dışında olup bu planla bütünleşmeyen bir konumdaki alanlar üzerinde
hazırlanan ve sosyal ve teknik alt yapı gereksinimleri kendi bünyesinde
sağlanmış olan plandır.
Ortak yerler Bağımsız bölümün dışında kalan ve koruma ve ortaklaşa kullanıma ve yararlanmaya ayrılan yerlerdir. Örneğin, merdivenler, temeller, sığınaklar, duvarlar, teshin yerleri, kapıcı odası, su deposu, antreler, ortak garajlar, giriş kapısı, çatılar, yangın emniyet merdivenleri vb. yerler ile sözleşme ile tayin edilebilecek diğer ortak alanlardır. Kat malikleri ortak yerlerde, aksine bir sözleşme olmadıkça arsa payı ile orantılı olarak malik olurlar.
Son kat: Çatı, çatı terası veya çatı arası altında bulunan normal katların en üstte olan katıdır.
