İnşaat Projelerinde Temel Kavramlar: TAKS, KAKS ve İnşaat Alanı Hesaplama

Yeni bir inşaat projesine başlarken veya bir parselin imar durumunu incelerken en sık karşılaşılan terimler TAKS ve KAKS oranlarıdır. Bu teknik terimler, arazinin ne kadarının betonlaşacağını ve toplamda kaç metrekarelik bir yapı inşa edilebileceğini belirler.

TAKS ve T.A. (Taban Alanı) Nedir? Taban Alanı (T.A.), yapının zeminle temas eden kolonlarının dış yüzeyleri tarafından çevrelenen alandır. Bahçeye yapılan müştemilatlar da bu alana dahil sayılır. Taban Alanı Katsayısı (TAKS) ise bu taban alanının toplam imar parseli alanına oranını ifade eder. KAKS ve Katlar Alanı Kavramı Katlar Alanı Katsayısı (KAKS), bir parsele yapılabilecek toplam inşaat hakkını gösterir. Katlar alanı hesaplanırken yapının ışıklıklar hariç tüm kullanılabilir katlarının toplamı alınır. Ancak mevzuat, bazı alanları bu "inşaat alanı" hesabından muaf tutar. Örneğin;

• Yangın merdivenleri ve asansörler,
• Sığınak, kömürlük ve su depoları,
• 45 m²’yi geçmeyen kapıcı daireleri,
• Tesisat galerileri ve ticari amaçlı olmayan otoparklar bu hesaba katılmaz.

Kazanılmış Toplam İnşaat Alanı İmar planı değişikliklerinde önemli olan kazanılmış toplam inşaat alanı, mevcut imar durumuna göre yapılması uygun görülen binaların taban alanına katların (çıkmalar dahil) eklenmesiyle hesaplanır. Yeni bir yapı inşa edilirken ise sığınak ve otopark hariç tutularak Brüt İnşaat Alanı tanımı baz alınır. Bu kavramları doğru analiz etmek, hem mimari tasarımda hem de gayrimenkul değerlemesinde hata payını en aza indirir.